Architektura od środka – Barbara Gryka. W dialogu z Zofią Rydet

W piątek 28 listopada w Czytelni Sztuki w Gliwicach otworta zostanie wystawa „Architektura od środka” Barbary Gryki – projekt w dialogu z legendarnym Zapisem socjologicznym Zofii Rydet.

współpraca kuratorska: Maria Franecka
otwarcie wystawy: 28.11.2025, godz. 13:00

Barbara Gryka w swojej pracy pt. „Architektura od środka” podejmuje dialog z „Zapisem socjologicznym” Zofii Rydet. Gryka, podobnie jak słynna gliwicka fotografka, wkracza w sferę prywatną nieznanych sobie osób. Ważnym dla obu twórczyń zagadnieniem jest refleksja nad relacją człowieka z przestrzenią, którą zamieszkuje – namysł nad procesem „zadomawiania się” we własnym otoczeniu, jego kreowania zarówno w sposób świadomy, jak i bardziej intuicyjny, instynktowny.
Prace Zofii Rydet i Barbary Gryki prowokują również pytanie o to, w jakim stopniu zamieszkiwane przez nas miejsce jest odzwierciedleniem naszych upodobań, charakteru, a czasem – z pozoru dziwacznych – preferencji. U Zofii Rydet, mierzącej się z poczuciem wykorzenienia, temat bezpiecznych, oswojonych przestrzeni, gdzie kolejne lata przebywania odkładają się niczym warstwy geologiczne, był bardzo obecny. Rydet prawdziwego „autentyzmu” poszukiwała w wiejskich chałupach, nieskażonych – jak uważała – kalkami z wnętrzarskich katalogów i masową produkcją ustandaryzowanych przedmiotów.
Barbara Gryka polemizuje z artystką, udowadniając, że oddolna ludzka kreatywność może rozkwitnąć także na odgórnie zaplanowanym modernistycznym osiedlu. Efektem wizyt, które przeprowadziła, jest ponad trzysta fotografii, zbiór pamiątek-podarków otrzymanych od odwiedzonych osób oraz film, w którym artystka relacjonuje swoje – nagrywane na gorąco – doświadczenia.

materiały organizatora

Barbara Gryka (ur. 1992) w 2019 roku uzyskała Dyplom w Pracowni Działań Przestrzennych Mirosława Bałki na ASP w Warszawie, laureatka Nagrody Głównej Artystycznej podróży Hestii. Swoje prace prezentowała m.in. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Narodowej Galerii Zachęta, Manifesta 14, Galerii Narodowej w Pradze, Bangkok Art and Culture Centre, Muzeum Sztuki Współczesnej w Zagrzebiu, Kaunas Biennale. Odbyła rezydencje w Muzeum Sztuki Współczesnej w Barcelonie (MACBA), Residency Unlimited, Narodowym Muzeum Sztuki Współczesnej w Atenach (EMST), Plato Ostrava, Akademie Schloss Solitude i wielu innych. Wystawy indywidualne m. in.: w Galerii Labirynt (2024,2021,2019); Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu w duecie z Danill Revkovskyi (2024); w Muzeum Narodowym w Lublinie, duet z Agatą Konarską (2024); w Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Gdańsku (2023); w Centrum Sztuki Współczesnej Kronika w Bytomiu, duet z Agatą Konarską (2023).